Μετά από 25 χρόνια στην πληροφορική και αρκετά από αυτά στην κυβερνοασφάλεια, δεν περίμενα ποτέ ότι θα βγω στην τηλεόραση για να μιλήσω για καταψύκτες. Κι όμως, στις 4 Νοεμβρίου 2026 βρέθηκα στην εκπομπή «10 Παντού» του OPEN, με τον Νίκο Στραβελάκη, για ένα θέμα που ακούγεται αστείο μέχρι να σου συμβεί: χάκερ που ανεβάζουν από μακριά τη θερμοκρασία στα ψυγεία και καταστρέφουν ολόκληρα αποθέματα τροφίμων.
Το βίντεο ξεκινάει στο σημείο της συζήτησης:
Τι συνέβη στην Ευρώπη και στην Ελλάδα;
Τη νύχτα 1 προς 2 Νοεμβρίου, σούπερ μάρκετ σε τουλάχιστον επτά ευρωπαϊκές χώρες (Βέλγιο, Εσθονία, Ιρλανδία, Φινλανδία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Σουηδία) βρήκαν τα ψυγεία και τους καταψύκτες τους ρυθμισμένους έως και στους 50 βαθμούς Κελσίου. Τρόφιμα στα σκουπίδια, άδεια ράφια. Και δεν ήταν η πρώτη φορά: λίγες εβδομάδες νωρίτερα είχε προηγηθεί αντίστοιχο κύμα σε εκατοντάδες σούπερ μάρκετ στη Γαλλία.
Στην Ελλάδα, την ίδια εβδομάδα, ένα κρεοπωλείο στην Κηφισιά βρήκε τη ρύθμιση των ψυγείων του στους 150 βαθμούς, με τους υπαλλήλους κλειδωμένους έξω από το σύστημα. Ο τεχνικός χρειάστηκε περίπου δύο ώρες για να ξαναπάρει τον έλεγχο και, ευτυχώς, τα προϊόντα σώθηκαν. Ακολούθησαν καταγγελίες και από επιχειρήσεις στην Κρήτη.
Και το πιο ενδιαφέρον: η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας είχε ήδη εντοπίσει από τον Οκτώβριο πάνω από 300 επαγγελματικά συστήματα ψύξης στην Ελλάδα που ήταν ανοιχτά στο internet. Η προειδοποίηση υπήρχε. Απλώς, όπως συνήθως, δεν την άκουσε κανείς μέχρι να γίνει είδηση.
Κινδυνεύει ο δικός σου καταψύκτης;
Αυτή ήταν η πρώτη ερώτηση στην εκπομπή, και η απάντηση είναι πιο απλή απ’ όσο νομίζεις.
Αν ο καταψύκτης σου δεν συνδέεται στο internet, δεν κινδυνεύει καθόλου από χάκερ. Τελεία.
Το πρόβλημα ξεκινάει όταν η συσκευή έχει σύστημα απομακρυσμένης διαχείρισης. Δηλαδή ένα πάνελ ελέγχου που σου επιτρέπει να δεις και να αλλάξεις τη θερμοκρασία από το κινητό σου. Και αυτό, όπως ειπώθηκε και στην εκπομπή, το έχουν σχεδόν όλοι οι κρεοπώλες πλέον: μπαίνουν από το σπίτι και βλέπουν αν όλα είναι εντάξει.
Πολύ βολικό. Μόνο που αν μπορείς εσύ να μπεις από το σπίτι σου, μπορεί δυνητικά να μπει και οποιοσδήποτε άλλος, από οπουδήποτε στον κόσμο.
Ξέχνα τους καταψύκτες. Σκέψου τις κάμερές σου
Στην εκπομπή έθεσα ένα ερώτημα που αφορά πολύ περισσότερο κόσμο από τους κρεοπώλες: πόσο εύκολο είναι να μπει κάποιος στο σύστημα καμερών που έχεις στο σπίτι σου;
Η απάντηση: πάρα πολύ εύκολο, αν κανείς δεν ασχολήθηκε με την ασφάλειά του.
Ο καταψύκτης είναι απλώς το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα μιας ολόκληρης κατηγορίας που λέγεται IoT (Internet of Things, δηλαδή «έξυπνες» συσκευές συνδεδεμένες στο internet). Κάμερες ασφαλείας, θυροτηλέφωνα, κλιματιστικά, θερμοσίφωνες, συναγερμοί, smart TV, ακόμα και ηλεκτρικές σκούπες. Ο κανόνας είναι ένας: ό,τι είναι «έξυπνο», έχει πόρτα προς τα έξω. Και κάθε πόρτα θέλει κλειδαριά.
Γιατί γίνεται τόσο εύκολα;
Γιατί σε όλα αυτά τα συστήματα υπάρχουν δύο διαφορετικές δουλειές, που ο κόσμος τις θεωρεί μία.
Υπάρχει αυτός που το στήνει: ο τεχνικός ψύξης, ο τεχνικός καμερών, ο ηλεκτρολόγος. Έρχεται, το εγκαθιστά, βεβαιώνεται ότι δουλεύει και ότι το βλέπεις από το κινητό σου. Δουλειά του είναι να λειτουργεί, όχι να είναι ασφαλές.
Και υπάρχουμε εμείς στην κυβερνοασφάλεια. Ξεχωριστός κλάδος, που πολλοί νομίζουν ότι είμαστε απλώς «πληροφορικάριοι». Κάνουμε άλλη δουλειά: κοιτάμε ποιος άλλος μπορεί να μπει, εκτός από εσένα.
Το αποτέλεσμα είναι γνωστό: συσκευές με τον εργοστασιακό κωδικό (το περιβόητο admin/admin), ανοιχτές κατευθείαν στο internet, χωρίς ενημερώσεις για χρόνια. Οι επιτιθέμενοι δεν χρειάζεται να σε ψάξουν. Υπάρχουν μηχανές αναζήτησης που βρίσκουν τέτοιες συσκευές σε όλο τον κόσμο μέσα σε λίγα λεπτά.
Γίνεται να θωρακιστεί; Φυσικά
Αυτό ήταν το κλείσιμο στην εκπομπή, και είναι το πιο σημαντικό: ναι, υπάρχει τρόπος, και δεν είναι ούτε δύσκολος ούτε ακριβός. Στον αέρα πρόλαβα να πω τα δύο βασικά, έναν ασφαλή κωδικό και ένα firewall μπροστά από τη συσκευή. Εδώ τα γράφω πιο αναλυτικά, ίδια για καταψύκτη, κάμερα ή οτιδήποτε «έξυπνο»:
- Άλλαξε τον εργοστασιακό κωδικό. Σήμερα. Με δυνατό και μοναδικό κωδικό για κάθε συσκευή.
- Μην αφήνεις τη συσκευή ανοιχτή απευθείας στο internet. Βάλε ένα firewall μπροστά της, ώστε να μη μπορεί να συνδεθεί ο οποιοσδήποτε από το σπίτι του.
- Απομακρυσμένη πρόσβαση μόνο μέσω VPN και με MFA (κωδικό και δεύτερο βήμα επιβεβαίωσης στο κινητό).
- Ενημερώσεις λογισμικού. Και αν η συσκευή δεν παίρνει πια ενημερώσεις από τον κατασκευαστή, προγραμμάτισε την αντικατάστασή της.
- Ενεργοποίησε και έλεγξε τους συναγερμούς. Στην Κρήτη, σύμφωνα με τον τεχνικό που κλήθηκε, οι επιτιθέμενοι είχαν απενεργοποιήσει πρώτα τους συναγερμούς, για να μην ειδοποιηθεί κανείς.
- Ρώτα τον τεχνικό σου: «Ποιος μπορεί να συνδεθεί σε αυτό, από πού, και πώς το ξέρουμε;» Αν δεν έχει απάντηση, φέρε κάποιον που ασχολείται με την ασφάλεια.
Αυτά δεν αφορούν μόνο τα κρεοπωλεία. Αφορούν κάθε επιχείρηση, μικρή ή μεγάλη, και κάθε σπίτι με μια κάμερα στην είσοδο.
Τι κρατάμε;
Δεν χρειάζεται πανικός. Όπως είπε και ο κρεοπώλης που ήταν μαζί μας στην εκπομπή: ψυχραιμία, αλλά και προσοχή.
Η τεχνολογία που μας επιτρέπει να βλέπουμε τη θερμοκρασία του ψυγείου από τον καναπέ είναι υπέροχη. Απλώς πρέπει να θυμόμαστε ότι κάθε ευκολία για εμάς μπορεί να γίνει ευκολία και για κάποιον άλλο, αν δεν κλειδώσουμε την πόρτα.
Ρίξε μια ματιά σήμερα στο σπίτι και στην επιχείρησή σου: πόσες συσκευές βλέπουν internet χωρίς να το έχεις σκεφτεί ποτέ;
Για περισσότερα σχετικά με το πώς ξεκινούν οι μεγάλες επιθέσεις από μικρές παραλείψεις, δες και την ομιλία μου στο Acronis Day Athens 2026.
Πηγές για τα περιστατικά: ΣΚΑΪ: Πάνω από 300 εκτεθειμένα συστήματα στην Ελλάδα · ΤΟ ΒΗΜΑ: How ready is Greece for the battle against hackers · Al Jazeera: Suspected cyberattacks trigger supermarket fridge failures across Europe
Σου άρεσε το άρθρο; Μοιράσου το με κάποιον που έχει «έξυπνες» συσκευές χωρίς να το ξέρει. Τα σχόλιά σου είναι πάντα ευπρόσδεκτα!